kościół św. Jadwigi

KOŚCIÓŁ  NA  WROCŁAWSKIEJ  LEŚNICY, KRZYŻOWCY  Z  CZERWONĄ  GWIAZDĄ I  RUDA  DARNIOWA 

(Streszczenie książki autorstwa: Sławomir Mazurek i Marek W. Lorenc, Wrocław 2016)

Przy kościele parafialnym św. Jadwigi we Wrocławiu-Leśnicy , przy południowej ścianie, w miejscu gdzie nawa przechodzi w prezbiterium, wznosi się kamienna wieża zakończona w najwyższej kondygnacji otynkowaną dzwonnicą i zwieńczona dachem pokrytym dachówką.

Do wysokości 10 m, wieża zbudowana jest głównie z kamieni polnych różnej wielkości, zbieranych onegdaj w najbliższej okolicy. W konstrukcji wieży widzimy również ciosane bloki piaskowca oraz głównie w przyporach, w ich narożnikach, inny rodzaj budulca – rudę darniową.

W żadnym przewodniku nie znajdziemy informacji o wykorzystaniu rudy darniowej do budowy kościoła na wrocławskiej Leśnicy. Nie wspominają o tym zabytku żadni badacze stosowania rudy darniowej w budownictwie. A ilość rudy darniowej użyta przy wznoszeniu tej wieży jest naprawdę imponująca.

Publikacja ta jest efektem dwuletnich, żmudnych badań naukowych prowadzonych pod kątem ustalenia miejsca pochodzenia użytego przy budowie materiału. Wcześniej jednak należało dokładnie określić kiedy wieżę wybudowano. Autorzy odkryli wiele szczegółów związanych z XVIII-wieczną, barokową przebudową naszego kościoła do kształtu jaki dzisiaj oglądamy.

Z książki tej można dowiedzieć się między innymi dlaczego oś prezbiterium i oś nawy kościoła nie pokrywają. Jak duże jest to przesunięcie? Dlaczego freski tak znakomitego artysty, znanego wtedy już w całej Europie, Feliksa Antona Schefflera, wymalowane na sufitach nawy i prezbiterium, ozdobiły wnętrze niewielkiego, ubogiego, prowincjonalnego kościółka, w ówcześnie biednej i nielicznej parafii katolickiej w Leśnicy.

Jaką rolę w przebudowie kościoła odegrał zakon krzyżowców z czerwoną gwiazdą?

Dowiadujemy się również jak wyglądały ołtarz główny i ołtarze boczne przed wiekami? Bo nic nie jest takie, jak nam się dzisiaj wydaje – ulegamy iluzji stałości zabytków. Ówcześni artyści, twórcy ołtarzy – Johan Klӧber i Joseph Queius – nie przypuszczali nawet, że po latach ich dzieła, ich zamysły mogą być tak zmienione.

Na końcu książka opatrzona została bogatym spisem bibliograficznym, w tym także XVIII-wiecznych manuskryptów, z którego korzystali autorzy-badacze.

Nasz leśnicki kościół św. Jadwigi kryje w sobie jeszcze wiele nierozwiązanych zagadek. Jakich? O tym przeczytacie w tej 50-stronicowej, bardzo bogato ilustrowanej książce.

Zapraszamy do lektury tym bardziej, że żadne z polskich dużych miast i niewiele znaczących miast europejskich może pochwalić się zabytkiem wzniesionym z rudy darniowej. Warto więc posiadanie takiego obiektu rozpropagować zarówno w Polsce jak i w Europie.

CZYTAJ CAŁOŚĆ PUBLIKACJI